Hoewel ‘Spraaksaam’ en ‘Stille Zaterdag’ op het eerste gezicht niet zo’n goede combinatie lijken, is er weer een bijeenkomst. Er zijn elf jongeren aanwezig. Het is stralend weer, maar we hebben veel te bespreken.

Het is niet zomaar een bijeenkomst. Hetty Kleinloog (scriptschrijfster) heeft na de vorige drie bijeenkomsten, waarin er al heel veel ideeën zijn aangedragen, een script geschreven. In filmjargon heet het een "treatment".
Hetty heeft vijf hoofdstukken gemaakt, met in elk hoofdstuk een aantal scènes Bij elke scène staat kort beschreven wat er gebeurt en wie de scène gaan spelen. Hetty en Eelke hebben ervoor gezorgd dat iedereen een even grote ‘rol’ in de film krijgt. Ook voor nieuwe mensen is nog ruimte.

Wat vinden de jongeren van het script? 

Iets na elf uur zijn alle jongeren aanwezig. Myrthe is er voor het eerst en dus doen we een kort voorstelrondje.
Dan start Jet de Powerpoint Presentatie op. Hierin heeft ze de hoofdlijnen van het script overzichtelijk op verschillende dia's weergegeven.

De eerste rode draad is het verhaal van een reporter die op zoek gaat naar het antwoord op de vraag ‘wat is ESM?’
De tweede rode draad is het animatiepoppetje "ESMeetje" dat wakker wordt, ontbijt met haar familie, naar school gaat en een vriend tegenkomt die gaat solliciteren, uit gaat en weer gaat slapen.

De film uit vijf ‘delen’:

1.      introductie (de film gaat over de vraag: ‘wat is ESM?’)

2.      contact met familie en vrienden, contact

3.      school/werk

4.      vrije tijd

5.      antwoord op de vraag ‘wat is ESM?’

In elk deel komen vijf tot acht scènes met beelden, interviews en animatie.

Samenvatting van de reacties van de jongeren, per deel:

1.      Introductie

Het idee van animatie ESMeetje / ESMoosje geeft wat wisselende reacties. Er wordt veel gegiebeld als het idee en de naam worden genoemd.
Een aantal jongeren vindt het wel een leuk idee, of denkt dat het wel iets kan worden. Een aantal denkt dat het wel wat kan hebben, als het maar geen vrolijk / opgewekt / kinderlijk figuurtje wordt, maar een poppetje (persoontje). Qua vorm denkt één deelnemer verder nog aan een koekje. Ook een sokpop wordt genoemd. Iemand voegt nog toe dat er ook kinderen naar de film kijken, en zo’n animatie hen waarschijnlijk wel aanspreekt. Ook kan de animatie goed zijn om de film grappig te maken en iet al te serieus.
Een aantal anderen staat er wat huiverig tegenover, en vraagt zich af of het niet te kinderachtig is, en of de film met een dergelijke animatie nog wel serieus genomen wordt. Als er al een animatie in komt, dan in ieder geval een animatie die er volwassen uitziet, en niet te veel / te lang. Scènes als ‘ESMeetje wordt wakker en ontbijt’ lijken hen niet zo nodig met een animatie.
Jet zal Eelke vragen om wat voorbeelden te sturen, zodat we een beeld krijgen van hoe zo’n animatie kan worden. Daarna kijken we hier verder naar.

In de film zal een aantal jongeren in één zin proberen uit te leggen wat ESM is. In kleine groepjes bespreken de jongeren wat er in die scene in elk geval aan de orde moet komen. Reacties op ‘ESM is…’:

- moeite hebben om emoties te tonen door spraaktaalproblemen
- moeite met lezen en praten
- moeite hebben om in contact te komen met mensen, moeite hebben om zinnen te maken en te komen op woorden
- moeite met verwoorden van moeilijke woorden
- miscommunicatie door moeilijke woorden
- problemen met controle over je woorden (uitspraak)

2.      Familie/vrienden, contact

Wat is een goede locatie om de scène met ‘uitgaan’ op te nemen?

o  En discotheek: daar valt het niet op dat je ESM hebt

o  Kermis: daar is het heel druk

o  Bioscoop: een film waar je niets van snapt

o  Ergens buiten: park, zwembad, stad, strand, feest...

De meeste stemmen (10) gaan uiteindelijk naar het strand, gevolgd door zwembad (8), feest (7), park (6), camping (5), kermis en stad (4), scouting en disco (1). Bioscoop en restaurant krijgen geen stemmen meer.

Wat merk je van ESM in contact met vrienden / familie? Dit bespreken we weer in kleine groepjes. Reacties:

o  Ik merk het daar helemaal niet

o  Mensen merken het pas als je het hebt verteld

o  Langer na moeten denken, vaker ‘eh’ zeggen

o  Groepjes niet kunnen volgen als ze een gesprek hebben

o  Les van een docent die uitleg geeft

o  In een telefoongesprek niet uit je woorden kunnen komen

o  In een winkel iets niet durven vragen

o  Op msn woorden verkeerd schrijven, moeten nadenken over je zinnen

o   Ervaren dat het niet wordt begrepen wat je zegt

o  Vrienden / familie merken niets

o  Niet weten wat je moet zeggen

o  Over woorden struikelen

o  Moeite met naar de ander luisteren, omdat je veel bezig bent met jezelf

3.      School/werk

Wat zouden de jongeren aan bod willen laten komen als het gaat over ESM en school/werk?

o  Er niet bij horen

o  Moeite hebben met talen

o  Geen baan krijgen

o  De vraag van de juf niet kunnen beantwoorden

o  Er niet tussen komen in drukke groepen waar veel mensen door elkaar praten

o  Moeilijke woorden in boeken

o  Leraren pakken dingen anders op dan je ze bedoelt

o  Anders zijn of je anders voelen dan anderen

o  Mensen die te snel praten

o  Speciaal Onderwijs: je ergens schamen – niet speciaal willen zijn. Vrienden die niet aan hun vrienden vertellen op welke school ze zitten, maar een andere school bedenken

o  Regulier Onderwijs: leraren die bij een slecht punt meteen denken dat je niet geleerd hebt, terwijl je dan misschien wel drie uur aan je huiswerk hebt gezeten

Een aantal jongeren (in ieder geval Maartje en Mariëlle) denkt dat er wel bij hen op school gefilmd mag worden.

4.      Vrije tijd

Door de presentatie gegaan, verder niet speciaal op dingen in gegaan nu.

5.      Antwoord op de vraag

·     Het idee van een straatinterview waarbij de mensen ineens allemaal weten wat ESM is, komt niet over: dit wordt verwarrend en onduidelijk gevonden: ‘niet realistisch. Veel mensen weten dat juist niet, en we willen de film juist maken omdat ESM onbekend is.’ Een poging om aan te geven dat het een soort ideaalbeeld is, van hoe het zou moeten zijn nadat mensen in Nederland de Spraaksaamfilm hebben gezien, geeft geen verheldering.
Voorstel van de jongeren is om dit te vervangen door een straatinterview waarin de jongeren de mensen die niet wisten wat ESM was (straatinterview scène 1) uitleggen wat ESM is.

Rolverdeling

De jongeren die nu aanwezig zijn, zijn in grote lijnen akkoord met de voorgestelde rolverdeling.

-          Rutger geeft aan dat hij ‘met de vrouwen zit opgescheept’. Jet licht toe dat er inderdaad weinig mannen bij Spraaksaam zijn. Ze laat zien dat hij in de scène waarin echt gespeeld wordt, samen met Michel zit. In de meeste andere scènes wordt hij geïnterviewd, waarna stukjes uit het interview onder een beeld worden geplakt. In die scènes speelt hij dus niet samen met de dames. We gaan proberen om als acteurs voornamelijk wat mannen te vragen, zodat de verdeling wat meer in evenwicht komt. Als het mogelijk zou zijn om via Hetty mensen uit Spangas te vragen, zouden de jongeren het leuk vinden als de jongeren die Flip en Tobias spelen mee willen doen, en degene die Hamel / Hamer(?) speelt, in de rol van leerkracht. Ook degene die Barry speelde, spreekt een aantal jongeren aan.

-          Lyan geeft naderhand aan dat ze liever uit de ongevalsscène wil, Jet heeft op grond hiervan nog een wisseling gemaakt.

Verder is de opzet wat de jongeren die nu aanwezig waren, akkoord. Via msn blijkt later die week dat Michel, Petra en Selma ook akkoord gaan met hun rol in de film.

Sfeer

We hebben geprobeerd om stukjes ‘luisteren en kijken’ af te wisselen met ‘dingen doen’, maar het blijft wel een lang stuk tekst. De eerste helft was de sfeer lacherig, melig. Er werd veel door elkaar heen gepraat, slecht geluisterd naar wat Jet vertelde en veel onderling gegiebeld (om dingen die werden verteld?).
Aan een kant is het goed om te zien dat de groep onderling inmiddels blijkbaar zo vertrouwd is, dat er ruimte is voor onderling gegiebel, aan de andere kant zoeken is het zoeken naar een weg om de informatie toch overgedragen te krijgen en om de mening van de jongeren over het voorstel te horen. De bijeenkomsten zijn in hun vrije tijd. Te sturend zijn voelt daarmee niet goed; het is ook de bedoeling dat we samen aan hetzelfde doel werken. Aan de andere kant is het wel handig en respectvol als er naar elkaar wordt geluisterd.
Het is een hele lap informatie, en het is waarschijnlijk voor veel jongeren ook moeilijk om de grote hoeveelheid verbale informatie te verwerken, in een kader te plaatsen en voor zich te zien / zich voor te stellen hoe de film zou kunnen gaan worden. Dat blijkt af en toe ook uit vragen die worden gesteld / bedoelingen van Hetty die niet over lijken te komen.

Na een ingelaste pauze waarin de jongeren ingroepjes foto's hebben gemaakt, is het rustiger, maar lijkt iedereen juist weer een beetje moe / mat.

Misschien wordt het wel tijd om na al het nadenken en praten echt aan de slag te gaan.

De volgende bijeenkomst is zaterdag 28 mei.